နိုင္ငံတကာ ရာဇဝတ္တရား႐ုံးကို ေရွာင္ရွားရန္ ျမန္မာ ျပင္ဆင္ေနသည္

Share it:


 By David Scott Mathieson

အက်ပ္အတည္းႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနရေသာ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ အစိုးရ၏ ကံမေကာင္း အေၾကာင္းမလွေသာ ဇာတ္ဆရာမ်ားသည္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွ ရိုဟင္ဂ်ာေခၚ ဘဂၤလီ မြတ္စလင္မ်ားအား စစ္ဘက္က အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားအတြက္ နိုင္ငံတကာဖိအားကို တြန္းလွန္ရန္ အခ်ိန္ေႏွာင္းေသာ အားထုတ္မႈတခု ျပဳလုပ္ေနသည္။

အေျခအေနကို စုံစမ္းစစ္ေဆးရန္ ကုလသမဂၢ သို႔မဟုတ္ ျပည္ပ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးမႉးမ်ားကို ခြင့္ျပဳျခင္းထက္ ျပည္တြင္းစုံစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႕ ဖြဲ႕ျခင္းသည္ လူမ်ိဳးစုသုတ္သင္သည္ဟူေသာ စြပ္စြဲခ်က္မ်ားကို အၿပီးအျပတ္ ေျဖရွင္းနိုင္မည္ဟု သူတို႔ေမွ်ာ္လင့္ေနသည္မွာ ထင္ရွားသည္။

ေမလ ၃၁ ရက္ေန႕က ထို စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႕ ဖြဲ႕စည္းေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ေၾကညာခ်ိန္သည္ ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီး႐ုံး (UNHCR) ႏွင့္ ကုလသမဂၢ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး အစီအစဥ္ (UNDP) တို႔ႏွင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွိ စခန္းမ်ားမွ ဒုကၡသည္မ်ားကို ျပန္လည္လက္ခံေရးတြင္ ကူညီရန္ နားလည္မႈ စာခြၽန္လႊာ လက္မွတ္ေရးထိုးခ်ိန္ႏွင့္လည္း တိုက္ဆိုင္ေနသည္။

ထုံးစံအားျဖင့္ ျငင္းတတ္ၿပီး ေခါင္းမာေသာ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္အတြက္ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ ဖြဲ႕စည္းျခင္းမွာ မုန္တိုင္းထန္လွေသာ အစီအစဥ္ျဖစ္သည္။ ထိုေကာ္မရွင္သည္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွ ARSA အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈမ်ားေနာက္ပိုင္းတြင္ျဖစ္ေပၚေသာ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖါက္မႈမ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္ျပႆနာမ်ားကို စုံစမ္းစစ္ေဆးမည္ဟု သမၼတ႐ုံးက ထုတ္ျပန္ေၾကညာသည္။

စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္တြင္ နိုင္ငံတကာမွ ပုဂၢိဳလ္တဦး အပါအဝင္ အဖြဲ႕ဝင္ ၃ ဦးပါမည္ျဖစ္ၿပီး ၎တို႔ကို ျပည္တြင္းႏွင့္နိုင္ငံတကာမွ ဥပေဒႏွင့္ ပညာရပ္ဆိုင္ရာ ကြၽမ္းက်င္သူမ်ားက ကူညီမည္ဟု လည္း ထိုေၾကညာခ်က္ကဆိုသည္။ ေကာ္မရွင္ကို နိုင္ငံတကာ ယုံၾကည္မႈရွိေရးအတြက္ အေရးပါလွေသာ နိုင္ငံတကာမွ အဖြဲ႕ဝင္အတြက္ အစိုးရက မည္သူကို ခန႔္ထားရန္ ရည္႐ြယ္သည္ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ခန႔္မွန္းခ်က္မ်ား ထြက္ေနသည္။

ဂုုဏ္သိကၡာ ထိခိုက္နိုင္ေျခရွိေသာေၾကာင့္ ပါဝင္မည့္ နိုင္ငံတကာမွ ပုဂၢိဳလ္ မရွိသေလာက္ပင္ျဖစ္ေနသည္။ အထူးသျဖင့္ နိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ကုလမသဂၢ ဆိုင္ရာ အေမရိကန္ သံအမတ္ေဟာင္း ေဘလ္ ရစ္ခ်တ္ဆန္တို႔အၾကား လူသိရွင္ၾကား ထိပ္တိုက္ျပႆနာ ျဖစ္ၿပီးေနာက္ ထိုသို႔ေသာ အခန္းက႑တြင္ နိုင္ငံတကာမွ ပါဝင္လိုသူ နည္းပါးလွသည္။

ရစ္ခ်တ္ဆန္သည္ ရခိုင္ျပည္နယ္ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ျပည္တြင္းျပည္ပမွ ပုဂၢိဳလ္မ်ားပါဝင္သည့္ အစိုးရ အႀကံေပးအဖြဲ႕တြင္ ခဏတာမွ် ပါဝင္ခဲ့သည္။ ကုလသမဂၢ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ေဟာင္း ကိုဖီအာနန္ဦးေဆာင္ေသာ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အႀကံေပးေကာ္မရွင္၏ အႀကံျပဳခ်က္ ၈၈ ခ်က္ကို အေကာင္အထည္ေဖၚရာတြင္ အစိုးရကို အႀကံေပးရန္ ထိုအဖြဲ႕ကို ထူေထာင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ေန႕က ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ လုံၿခဳံေရးတပ္မ်ားကို ARSA က မတိုက္ခိုက္မီ နာရီပိုင္းအလိုတြင္ ေကာ္မရွင္ အၿပီးသတ္ အစီရင္ခံစာကို တင္သြင္းခဲ့သည္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ အေစာပိုင္းက က်င္းပေသာ ထိုအႀကံေပးအဖြဲ႕၏ ပထမဆုံးအႀကိမ္ ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ယခင္ နယူးမကၠဆီကို ျပည္နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးေဟာင္း ရစ္ခ်တ္ဆန္က ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း အင္းဒင္႐ြာ သတ္ျဖတ္ျမႇုပ္ႏွံမႈအား သတင္းေဖၚထုတ္ခဲ့ေသာ Reuters သတင္းေထာက္ ႏွစ္ဦး အဖမ္းခံရသည့္ ကိစၥအား ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေျပာသျဖင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ေဒါသ ေပါက္ကြဲခဲ့သည္။

“ရိုးသားတည္ၾကည္မႈနဲ႕ စြမ္းရည္ကို အျပည့္အဝယုံၾကည္ရတဲ့သူကိုပဲ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္မွာ ခန႔္မွာ” ဟု လြန္ခဲ့ေသာ အပတ္က NHK သတင္းဌာနႏွင့္ ျပဳလုပ္သည့္ ရွားပါးလွေသာ ေတြ႕ဆုံေမးျမန္းမႈတခုတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေျပာသည္။

ယခင္အာဏာရ စစ္တပ္ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳ ျပည္ေထာင္စုႀကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီဝင္မ်ားအပါအဝင္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ ဖြဲ႕စည္းျခင္းကို ဆန႔္က်င္ၾကသည္။ ဇြန္လ ၁၁ ရက္ေန႕တြင္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ စိုင္း ေက်ာ္မိုးႏွင့္ အျခားလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ၂၀ က စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ ဖြဲ႕မည့္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို နိုင္ငံ၏ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာအတြက္ ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္းရန္ အဆိုတင္သြင္းၿပီး အစိုးရကို ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။

တပ္မေတာ္သား ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအပါအဝင္ အျခားလႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားကလည္း လူမ်ိဳးစု သုတ္သင္ရွင္းလင္းသည္ဆိုသည့္ စြပ္စြဲခ်က္မ်ားသည္ သတင္းတုမ်ားႏွင့္ အေနာက္မီဒီယာႏွင့္ လူ႕အခြင့္အေရးအဖြဲ႕မ်ား၏ ခ်ဲ့ကားေသာ သတင္းမ်ား၊ အစီရင္ခံစာမ်ားကို အေျခခံသည္ဟူသည့္ အစိုးရ၏ သေဘာထားကို လက္ခံၾကသည္။ နိုင္ငံတကာ ဖိအားသည္ တရားမဝင္ ဝင္ေရာက္လာသူမ်ားဟု ၎တို႔ ယုံၾကည္သည့္သူမ်ားကို နိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ေပးရန္ႏွင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းတြင္ ရိုဟင္ဂ်ာ သီးသန႔္ ေဒသတခု ဖန္တီးရန္ျဖစ္သည္ဟု ၎တို႔က ယုံၾကည္ၾကသည္။

နိုင္ငံတကာ အသိုင္းအဝန္း၏ မယုံၾကည္မႈႏွင့္ သံသယမ်ားကို တန္ျပန္ရန္ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ကို လိုအပ္သည္ဟု နိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ႐ုံး ဝန္ႀကီးဌာန ဒုတိယဝန္ႀကီး ဦးခင္ေမာင္တင္က ေျပာဆိုသည္။ “ကုလသမဂၢလုံၿခဳံေရးေကာင္စီအဖြဲ႕ဝင္အမ်ားအျပားက ဖိအားေပးေနတဲ့အခ်ိန္၊ နိုင္ငံတကာ ရာဇဝတ္တရား႐ုံးမွာ အမႈဖြင့္ဖို႔လုပ္ေနတဲ့အခ်ိန္၊ လူ႕အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ေတြက ျမန္မာနိုင္ငံကို ပိုမိုစြပ္စြဲေနတဲ့အခ်ိန္ အႏၲရာယ္ျဖစ္ေစနိုင္တဲ့ အတိုင္းအတာကို က်ေနာ္တို႔အားလုံး နားလည္ဖို႔လိုတယ္”ဟု ေျပာသည္။

လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ အစိုးရအရာရွိမ်ားသည္ နိုင္ငံတကာ တရားစီရင္ေရး အစီအစဥ္၏ ရႈပ္ေထြးမႈကို အျပည့္အ၀ နားလည္သည္ သို႔မဟုတ္ ျမန္မာနိုင္ငံကို စုံစမ္းစစ္ေဆးရန္ အရွိန္အဟုုန္ျမင့္မားလာျခင္း၏ ေလးနက္မႈကို ေသေသခ်ာခ်ာ နားလည္သည္ဟု ရွင္းလင္းစြာ မသိရေသးေပ။ ထိုစုံစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ားက လူမ်ိဳးစု သုတ္သင္ရွင္းလင္းျခင္း ႏွင့္ လူသားမ်ိဳးႏြယ္အေပၚရာဇဝတ္မႈေျမာက္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိပါက ထိခိုက္မႈႀကီးမားေသာ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈသစ္မ်ား ခ်မွတ္လာနိုင္သည္ဟု အခ်ိဳ႕က ယူဆေနၾကသည္။

ထိုသို႔ေသာ အေျခအေနမွာ ျဖည္းျဖည္းႏွင့္ မွန္မွန္ျဖစ္လာေနသည္။ လြန္ခဲ့ေသာ ဧၿပီလက ကုလသမဂၢ လုံၿခဳံေရးေကာင္စီ အဖြဲ႕ဝင္မ်ားသည္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နိုင္ငံမွ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားသို႔ သြားေရာက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ျမန္မာနိုင္ငံသို႔လည္း သြားေရာက္ခဲ့သည္။ ေကာ့ဗဇားရွိ ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားမွ ၾကားသိရေသာ ဇာတ္လမ္းမ်ားသည္ အလြန္ဆိုး႐ြားေၾကာင္းႏွင့္ ထိုဇာတ္လမ္းမ်ားသည္ စနစ္က်ေသာ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈႏွင့္ ကြဲလြဲေနေၾကာင္း ထိုခရီးစဥ္အတြက္ ျပဳလုပ္ေသာ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ ၿဗိတိန္နိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢအၿမဲတမ္း ကိုယ္စားလွယ္ ကာရင္ ပီးယာ့စ္ ကေျပာသည္။

“တာဝန္ခံမႈရွိဖို႔ သက္ေသသာဓက စံႏႈန္းနဲ႕အညီ စနစ္တက် စုံစမ္းစစ္ေဆးဖို႔လိုတယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။ “ဒီလိုလုပ္ဖို႔ နည္းလမ္းႏွစ္ခုရွိတယ္။ တခုက နိုင္ငံတကာ ရာဇဝတ္တရား႐ုံးကို လႊဲဖို႔ျဖစ္ၿပီး ေနာက္တနည္းက ျမန္မာ အစိုးရက သူတို႔ဘာသာ စုံစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ျဖစ္တယ္။က်မတို႔က ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လွိုင္နဲ႕ေရာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႕ပါ ဒါေတြကို ေဆြးေႏြးနိုင္ခဲ့တယ္” ဟုလည္း ေျပာသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ဖြဲ႕ရန္ အစိုးရက စီစဥ္ျခင္းျဖစ္နိုင္သည္။ ထိုေနာက္ နိုင္ငံတကာ အသိုင္းအဝန္း ပါဝင္ေသာ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈ ျပဳလုပ္မည့္ အစိုးရ၏ ကတိကဝတ္ကို ေထာက္ခံေၾကာင္း၊ နိုင္ငံတကာစုံစမ္း စစ္ေဆးသူမ်ားကို လာေရာက္ခြင့္ ေပးရန္ေတာင္း ဆိုေၾကာင္း၊ အစိုးရ၏ ကတိကဝတ္ကို လက္ေတြ႕အေကာင္အထည္ေဖၚရန္ႏွင့္ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖါက္သူမ်ားကို အေရးယူရန္ ေတာင္းဆိုေသာ စာတေစာင္ကို လုံၿခဳံေရးေကာင္စီက ျမန္မာအစိုးရထံ ေပးပို႔ခဲ့သည္။

ဒုကၡသည္ ၈၀၀၀၀၀ ေက်ာ္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္သို႔ထြက္ေျပးေစသည့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ေႏွာင္းပိုင္း နယ္ေျမရွင္းလင္းမႈ စစ္ဆင္ေရးမ်ားမတိုင္မီ မတ္လက စတင္ အခြင့္အာဏာေပးအပ္ခဲ့သည့္ ကုလသမဂၢ၏ ျမန္မာနိုင္ငံဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ရႈာေဖြေရး ေကာ္မရွင္ကို ျမန္မာနိုင္ငံအတြင္း စုံစမ္းစစ္ေဆးရန္ ခြင့္မျပဳေပ။

အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖြဲ႕မွ ကြၽမ္းက်င္သူ သုံးဦးႏွင့္ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႕တို႔သည္ အိမ္နီးခ်င္းနိုင္ငံမ်ားတြင္ လုံၿခဳံတပ္ဖြဲ႕မ်ား၊ အစိုးရႏွင့္ အစိုးရမဟုတ္ေသာ ပါဝင္ပတ္သက္သူမ်ား၏ ခ်ိဳးေဖါက္မႈ ပုံစံႏွင့္ အေသးစိတ္မ်ားကို သုေတသနျပဳေနသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ARSA ႏွင့္ အျခားေသာ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ား၏ ခ်ိဳးေဖါက္မႈမ်ားကိုလည္း စုံစမ္းစစ္ေဆးမည့္ သေဘာျဖစ္ေနသည္။

အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖြဲ႕သည္ စက္တင္လာလတြင္ က်င္းပမည့္ အေထြေထြညီလာခံတြင္ အစီရင္ခံစာ တင္သြင္းမည္ျဖစ္ၿပီး လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ ၾသဂုတ္လက လုံၿခဳံေရးတပ္စခန္းမ်ားကို ARSA တိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ ျပဳလုပ္ေသာ တပ္မေတာ္၏ နယ္ေျမရွင္းလင္းမႈ စစ္ဆင္ေရးမ်ားမွ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈကို နိုင္ငံတကာ အာ႐ုံစိုက္မႈ ျဖစ္လာေစနိုင္သည္။

နိုင္ငံတကာ ရာဇဝတ္တရား႐ုံး၏ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈလည္း ျဖစ္လာနိုင္ေျခရွိသည္။ ထိုအခ်က္မွာ ျမန္မာလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ အစိုးရအရာရွိမ်ားႏွင့္ စစ္ဘက္ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္ေစေသာ အခ်က္ျဖစ္သည္။

လူအမ်ားအျပားကို အတင္းအက်ပ္ေမာင္းထုတ္ျခင္း သို႔မဟုတ္ အတင္းအက်ပ္ လႊဲေျပာင္းျခင္းကို တားျမစ္ပိတ္ပင္သည့္ ုျပဌာန္းခ်က္အရ ျမန္မာနိုင္ငံသည္ ရာဇဝတ္မႈ က်ဴးလြန္ျခင္း ရွိ မရွိ ဆုံးျဖတ္ေပးရန္ ေရာမ သေဘာတူညီခ်က္အရ ဆုံးျဖတ္ခြင့္အတြက္ နိုင္ငံတကာရာဇဝတ္တရား႐ုံးမွ ေရွ႕ေန ဖက္တူး ဘန္ဆူဒါ က တရားသူႀကီး ထံ ဧၿပီလ အေစာပိုင္းက ေလွ်ာက္ထားခဲ့သည္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နိုင္ငံသည္ ထို သေဘာတူညီခ်က္တြင္ အဖြဲ႕ဝင္ျဖစ္ေနေသာေၾကာင့္ နိုင္ငံတကာ ရာဇဝတ္ တရား႐ုံးသည္ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းအရ ဆုံးျဖတ္ခြင့္ရွိၿပီး ထိုသို႔ေလွ်ာက္ထားျခင္းသည္ ေအာင္ျမင္နိုင္သည့္ အလားအလာရွိေနသည္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နိုင္ငံမွ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔၏ အေျခအေနမ်ားကို ေလ့လာေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားအား စာျဖင့္ေရးသားေပးပို႔ရန္ နိုင္ငံတကာ ရာဇဝတ္တရား႐ုံးက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နိုင္ငံအား ေတာင္းခံထားသည္။

“နိုင္ငံတကာ ရာဇဝတ္တရား႐ုံးက ေတာင္းခံထားတဲ့အခ်က္အလက္ေတြ၊ က်ေနာ္တို႔အေတြ႕အႀကဳံအရ သိထားတာေတြ အားလုံးကို ေပးပို႔ထားၿပီးၿပီ။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နိုင္ငံဟာ အေရးယူေဆာင္႐ြက္မႈရွိတဲ့ တာဝန္သိနိုင္ငံျဖစ္ပါတယ္” ဟု ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ျပည္နယ္ဝန္ႀကီး ရွာရီယာ အလမ္ကေျပာသည္။

ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားအေပၚက်ဴးလြန္ေသာ ရာဇဝတ္မႈမ်ားအတြက္ အေရးယူရန္ ျမန္မာနိုင္ငံကို ဆက္လက္ဖိအားေပးေရးကိုလည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ရွိတ္ ဟက္ဆီနာက မၾကာေသးမီက ကေနဒါတြင္ က်င္းပသည့္ စက္မႈထိပ္သီး ၇ နိုင္ငံအစည္းအေဝးတြင္ ကမာၻ႔ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။

ဟက္ဆီနာသည္ နိုင္ငံတကာရာဇဝတ္တရား႐ုံး စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈအတြက္ တြန္းအားေပးရန္ နိုင္ငံတကာ မေက်နပ္ခ်က္မ်ားကို အသုံးခ်ေနသည့္သေဘာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ မဟာမိတ္ လႊတ္ေတာ္ဥကၠဌေဟာင္း ဦးေ႐ႊမန္းက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နိုင္ငံကို မုန္းသည့္ အမ်ိဳးသားေရးဝါဒီမ်ား၏ ေလသံျဖင့္ သူ၏ ေဖ့ဘြတ္ စာမ်က္ႏွာတြင္ ေရးသားခဲ့သည္။ “သူတို႔ေတြက တက်ိတ္တည္း တဉာဏ္တည္း။ ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ေတြ ညီၫြတ္ဖို႔လိုတယ္” ဟု သူေရးခဲ့သည္။

အစိုးရ၏ ယခင္ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ားသည္ လုံေလာက္ျခင္းမရွိဘဲ မပိမရိ ဖုန္းဖိျခင္းသာ ျဖစ္သည္ဟု အက်ယ္အျပန႔္လက္ခံၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွ ရာဇဝတ္မႈမ်ားကို အေနာက္နိုင္ငံမ်ား တစုံတရာ နားလည္ေအာင္ရွင္းျပရန္ တခုခုလုပ္ရမည္ကို အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္သည္ ေနာက္ဆုံးတြင္ နားလည္လာခဲ့သည္။

တ႐ုတ္၊ ႐ုရွား၊ ဂ်ပန္ႏွင့္ မြတ္စလင္အမ်ားစုရွိေသာ မေလးရွားႏွင့္ အင္ဒိုနီးရွားမွအပ အေရွ႕ေတာင္အာရွ နိုင္ငံမ်ားအသင္းဝင္မ်ားသည္ ထိုအၾကမ္းဖက္မႈမ်ားကို သိပ္အေလးမထားၾကဘဲ ယခင္အတိုင္းသာ ဆက္လက္လုပ္ကိုင္လိုၾကသည္။ သို႔ေသာ္ အေမရိကန္၊ ၿဗိတိန္ႏွင့္ ကုလသမဂၢတို႔၏ ဖိအားသည္ မၾကာမီ ေလွ်ာ့က်သြားမည္ မဟုတ္ေပ။

အသစ္ ခန႔္အပ္ခံရေသာ ကုလသမဂၢ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္၏ အထူးကိုယ္စားလွယ္ ခရစ္စတင္း ရွရန္နာ ဘာဂ်န္နာ ယခုအပါတ္အတြင္း ျမန္မာနိုင္ငံသို႔ ေရာက္ရွိလာျခင္းသည္ ျမန္မာနိုင္ငံအေနျဖင့္ စစ္မွန္ေသာ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ေရး စိတ္ဓါတ္ႏွင့္ အတိုင္းအတာကို ေဖၚျပရန္ ေနာက္ထပ္ အခြင့္အလမ္းျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ မသိနားမလည္ေသာ နိုင္ငံတကာ ေဝဖန္မႈဟု အစိုးရကျမင္ေသာ မေထမဲ့ျမင္ေလသံကို ဆက္ထိန္းထားရန္ ယခုလို ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ျခင္းလည္း ျဖစ္နိုင္သည္။

ေနျပည္ေတာ္အေနျဖင့္ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ားကို ဆႏၵရွိသေလာက္ ထုတ္ျပန္ေၾကညာနိုင္ေသာ္လည္း ရိုးသားတည္ၾကည္မႈ အလုံအေလာက္ မေထာက္ပံ့နိုင္သည္မွာ ထင္ရွားေနေပသည္။

( David Scott Mathieson သည္ ရန္ကုန္အေျခစိုက္ လြတ္လပ္ေသာ သုံးသပ္ေဝဖန္သူ ျဖစ္သည္။ Asia Times ပါ ၎၏ Myanmar scrambles to avoid its day in court ကို ဘာသာျပန္ဆိုသည္။)

Share it:

ARSA

Article

ICC

Myanmar

NHK

Political

Rakhine

UNDP

UNHCR

Post A Comment: