ရခိုင္ေကာ္မရွင္သစ္ဖြဲ႔စည္းမႈက ”ေရႀကီးခြင္က်ယ္” လုပ္ျခင္းျဖစ္ကာ ”တစ္ဖက္သတ္ဆန္လြန္းသည္” ဟု အမတ္မ်ား ေဝဖန္

Share it:

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး စံုစမ္းစစ္ေဆးရန္ ျမန္မာအစိုးရက ေကာ္မရွင္သစ္ ဖြဲ႔စည္းမႈကို လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အခ်ိဳ႕က “ေရးႀကီးခြင္က်ယ္”လုပ္ျခင္းသာျဖစ္ၿပီး “တစ္ဖက္သတ္ဆန္လြန္းသည္” ဟု ေဝဖန္လိုက္သည္။

“လြတ္လပ္သည့္” စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္အား ဖြဲ႔စည္းလိုက္ေၾကာင္းကို ဇူလိုင္ ၃၀ ရက္ေန႔ညတြင္ သမၼတက ေၾကညာလိုက္သည္။ ေကာ္မရွင္အေနျဖင့္ ARSA အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈ ျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ား ရွိခဲ့ေၾကာင္း စြပ္စြဲမႈမ်ားအျပင္ ယင္းႏွင့္ ဆက္ႏြယ္သည့္ ကိစၥရပ္မ်ားကို စံုစမ္းစစ္ေဆးသြားမည္ဟု ေၾကညာခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။ သို႔ေသာ္ ၎ေကာ္မရွင္၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္၊ အာဏာႏွင့္ အစီရင္ခံစာအား အၿပီးသတ္ရမည့္ အခ်ိန္ကာလတို႔ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ အေသးစိတ္ကိုမူ ေဖာ္ျပမထားေပ။

အာရကန္ ႐ိုဟင္ဂ်ာ လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္ (ARSA) \ တိိုုက္ခိုက္မႈအၿပီး ၿပီးခဲ့သည့္ ၾသဂုုတ္လတြင္ စတင္ခဲ့သည့္ စစ္ဆင္ေရးမ်ားတြင္ ျမန္မာစစ္တပ္က ႐ိုဟင္ဂ်ာေက်းရြာမ်ားကိုု ေခ်မြခဲ့ၿပီး လူေပါင္း ခုနစ္သိန္းခန္႔အား နယ္စပ္ ျဖတ္ေက်ာ္ကာ ဘဂၤလားေဒရွ္႕ႏိုင္ငံဘက္သို႔ ထြက္ေျပးသြားေစခဲ့သည္ဟု စြပ္စြဲထားၾကသည္။

လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ဝင္မ်ားႏွင့္ ေဒသခံ ရခိုင္မ်ားက လူသတ္မႈ၊ အဓမၼျပဳက်င့္မႈ၊ ႏွိပ္စက္မႈမ်ားႏွင့္ မီး႐ိႈ႕မ်ားကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ က်ဴးလြန္ခဲ့ၾကသည္ဟု စြပ္စြဲထားသလို ကုလသမဂၢကလည္း လူမ်ိဳးစုအလိုက္ ရွင္းလင္းမႈဟု အမည္တပ္ခဲ့သည္။

ျမန္မာအစိုးရႏွင့္ စစ္တပ္ကမူ အဆိုပါစြပ္စြဲခ်က္မ်ားကို ျငင္းဆိုထားၿပီး တပ္ဖြဲ႔ဝင္မ်ားအေနျဖင့္ စစ္ပြဲဆိုင္ရာ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းမ်ားအတိုင္း လိုက္နာခဲ့သလို လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ား မရွိဟု ျငင္းဆိုထားသည္။ သို႔ေသာ္ ကုလသမဂၢ၏ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္အား လက္ခံရန္ကိုမူ ျမန္မာအစိုးရက ျငင္းဆိုထားသည္။

ယခု ဖြဲ႔စည္းခဲ့သည့္ ေကာ္မရွင္တြင္ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံ ဒုတိယႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးေဟာင္းျဖစ္သူ ႐ိုဆာရီယို မယ္နာလို၊ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ဂ်ပန္အၿမဲတမ္းကိုယ္စားလွယ္ေဟာင္း ကင္ဇိုအိုရွီးမား၊ ႏိုင္ငံေတာ္ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒဆိုင္ရာခံု႐ံုး ဥကၠ႒ေဟာင္း ဦးျမသိန္းႏွင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီ အေထာက္အပံံ့ေပးေရး၊ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးစီမံကိန္း (UEHRD) ေခါင္းေဆာင္ ေဒါက္တာေအာင္ထြန္းသက္တို႔ ပါဝင္သည္။

ထိုေကာ္မရွင္ဖြဲ႔စည္းမႈမွာ အစိုးရအေနျဖင့္ မလိုလားအပ္သည့္ ကိစၥရပ္တစ္ခုအား “ေရးႀကီးခြင္က်ယ္” လုပ္ကာ “ႀကီးႀကီးက်ယ္က်ယ္” လုပ္ေနသည္ဟု ျမင္ေၾကာင္း ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီ၏ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေအာင္ေသာင္းေရႊက ေျပာသည္။

“ကၽြန္ေတာ္တို႔ ျမင္တာကေတာ့ သူတို႔ တိုင္ပတ္ေနတယ္ပဲ ျမင္တယ္” ဟု ၎က အစိုးရကို ရည္ညႊန္းေျပာၾကားသည္။

“ဒါေပမယ့္ ဘာပဲ လုပ္လုုပ္ အဓိကေျပာခ်င္တာက ေဒသခံ Stake holder ျဖစ္တဲ့ ရခိုင္လူထုုရယ္၊ ရခိုင္ပါတီရယ္၊ ရခိုင္ကိုုယ္စားလွယ္ေတြလည္း ရွိတယ္။ ဘာမွလည္း သူတို႔ ဂ႐ုမစိုက္ခဲ့ဘူး။ သူတို႔ လုပ္ခ်င္သလုုိ လုပ္လာတာ” ဟု ၎က ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

“ကိုဖီအာနန္ကတည္းက ကၽြန္ေတာ္တို႔က ကန္႔ကြက္ၿပီးေတာ့ လာခဲ့တဲ့လူေတြဆိုေတာ့ အခုုက လုပ္ေနတာက ကိုဖီအာနန္ ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အစီရင္ခံစာေပၚမွာ မူတည္ၿပီးေတာ့ ေနာက္ဆက္တြဲေတြ ျဖစ္လာတဲ့ ကိစၥေတြ ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔က ဒါေတြကို အသိအမွတ္မျပဳဘူး” ဟုလည္း ဦးေအာင္ေသာင္းေရႊက ေျပာၾကားသည္။

ျပည္ေထာင္စုၾကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးပါတီ၏ ေပ်ာ္ဘြယ္ၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေသာင္းေအးကလည္း ေကာ္မရွင္ဖြဲ႔စည္းမႈမွာ “တစ္ဖက္သတ္ဆန္လြန္းသည္” ဟု ေျပာၾကားသည္။

“ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုေတာ့ ရခိုင္အေရးျပႆနာမွာ တကယ္ျဖစ္သြားတာက အခ်ဳပ္အျခာအာဏာျဖစ္တဲ့ လံုၿခံဳေရးစခန္းေတြကို အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္ခံရတာ။ တို႔ရဲ႕လူနည္းစုေတြကို အၾကမ္းဖက္သတ္ျဖတ္၊ လူမ်ိဳးတုုန္း သတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရတာ။ အဲေတာ့ အဲဒီကိစၥကို ေသေသခ်ာခ်ာ စိစစ္ေဖာ္ထုတ္ဖို႔ အလုပ္ကိုေတာ့ မလုပ္ပဲနဲ႔ ARSA ရဲ႕ အၾကမ္းဖက္မႈၿပီးတဲ့ေနာက္မွ ခုန လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို စံုစမ္း စစ္ေဆးမယ္ဆိုေတာ့ တဖက္သတ္သိပ္ၿပီးေတာ့ ဆန္လြန္းအားႀကီးတယ္။ မမွ်တဘူးေပါ့ေနာ္” ဟု ၎ကေျပာသည္။

“အစိုးရရဲ႕ေဆာင္ရြက္ခ်က္က ဒီအတြက္ကိုလည္း ျပည္သူလူထုုက လံုးဝအားမရဘူး။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ တို႔ေတြ လုပ္ပိုင္ခြင့္ရွိတဲ့ ေဘာင္ထဲကေနၿပီးေတာ့ ျပည္သူလူထုလည္းသိေအာင္၊ ႏိုင္ငံေတာ္လည္း သိေအာင္၊ တရားဝင္ကို လႊတ္ေတာ္ႀကီးကေန အဆိုတင္သြင္းၿပီးေတာ့ ကန္႔ကြက္ခဲ့တာ၊ အႀကံျပဳခဲ့တာ။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ ဒီအစိုးရအေနနဲ႔က ျပည္သူ႔အသံကိုလည္း သိပ္ၿပီးလက္မခံတဲ့သေဘာလို႔ ျမင္ရမွာပါ။ သူလုပ္ခ်င္တာကိုပဲ လုပ္သြားတဲ့သေဘာရွိတယ္” ဟုလည္း ၎က ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ထိုျဖစ္စဥ္၊ ေဆာင္ရြက္ခ်က္အေပၚ ျဖစ္ေပၚလာသည့္ အေျခအေနမွာ  ေဆာင္ရြက္သည့္ အစိုးရ၏ မွတ္တမ္းသာ ျဖစ္လိမ့္မည္ဟု ဦးေသာင္းေအးက ေျပာသည္။

ထို႔ျပင္ “ျဖစ္ပ်က္လာတဲ့ ကိစၥအားလံုးကိုလည္း ဒီအစိုးရကပဲတာဝန္ယူရပါလိမ့္မယ္” ဟု ၎က ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

ေကာ္မရွင္သစ္၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကို ျပည္သူတစ္ရပ္လံုးက ေစာင့္ၾကည့္ရမည္ဟုလည္း ၎က ေျပာၾကားသည္။

အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မႈျဖစ္ၿပီးေနာက္ပိုင္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ား မရွိခဲ့ဟု အစိုးရက ျပသလိုသည့္ သေဘာမ်ိဳးျဖစ္မည္ဟု သံုးသပ္ႏိုင္သည္ဟုလည္း ဦးေသာင္းေအးက ေျပာသည္။

“သို႔ေသာ္လည္းပဲ ႏိုင္ငံေရးက ဒီေလာက္ မရိုးစင္းဘူး။ အဲဒီေပၚမွာ ဘာေတြျဖစ္လာႏိုင္လဲ၊ အဲဒီဟာကို အစိုးရက ဘယ္ေလာက္ခုခံကာကြယ္ေပးႏိုင္မလဲ၊ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာနဲ႔ ႏိုင္ငံသူ ႏိုင္ငံသားေတြ၊ အထူးသျဖင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာရွိေနတဲ့ လူထုရဲ႕၊ ေဒသခံျပည္သူေတြရဲ႕ ဘဝကို ဘယ္ေလာက္ အကာအကြယ္ ေပးႏိုင္မလဲဆိုတာ ဒီအေျခအေနေပၚ ေစာင့္ၾကည့္ရမွာေတာ့ ကိုယ္တို႔ ပါတီတင္မကဘူး၊ ႏိုင္ငံသားတိုုင္းရဲ႕ တာဝန္ပဲျဖစ္ပါတယ္” ဟု ၎ကေျပာသည္။

အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္၏ ပုလဲၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚခင္စန္းလိႈင္ကမူ ေကာ္မရွင္၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားအား ေစာင့္ၾကည့္ၿပီးမွ ေဝဖန္ရန္ ေျပာၾကားသည္။

“ဒီအဖြဲ႔ေတြရဲ႕ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ခ်က္ လုပ္ငန္းကို ၾကည့္ၿပီးတဲ့ေနာက္မွာမွ၊ အစီရင္ခံစာေတြ ထြက္လာၿပီးတဲ့ ေနာက္က်မွပဲ ေဝဖန္တာေတြ လုပ္သင့္တယ္။ ခုေလာေလာဆယ္ေတာ့ ဒီပုဂၢိဳလ္ႏွစ္ေယာက္ရဲ႕ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ကို မသိရေသးပဲနဲ႔ ဘာမွ ေျပာစရာမလိုဘူး” ဟု ၎ကေျပာသည္။

“သို႔ေသာ္ ဒီေန႔ေရြးလိုက္တဲ့ ဒီပုဂၢိဳလ္မ်ားရဲ႕ Biography ကို ဖတ္ရျခင္းအားျဖင့္ ဒီပုဂၢိဳလ္ေတြဟာ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ အလယ္မွာ အင္မတန္ ဂုဏ္သိကၡာရွိတဲ့ လူေတြျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့အတြက္ေတာ့ ကၽြန္မတို႔ဘက္က ဒါကိုေတာ့ ယံုၾကည္ၿပီးေတာ့ ထားရမွာေပါ့” ဟု ၎ကေျပာသည္။

ရန္ကုန္အေျခစိုက္ ေလ့လာဆန္းစစ္သူ David Mathieson က အဆိုပါေကာ္မရွင္သစ္အား “ႏိုင္ငံေရးအရ ဗန္းျပမႈ” တစ္ခုသာျဖစ္သည္ဟု အမည္တပ္လိုက္သည္။ ေကာ္မရွင္အေနျဖင့္ စစ္တပ္၏ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားကို ဖံုးကြယ္ရန္သာျဖစ္ၿပီး စစ္မွန္သည့္ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈမျဖစ္ႏိုင္ဟုလည္း ၎ကေျပာသည္။


Share it:

Article

Daw Aung San Suu Kyi

Featured

Myanmar

Opinion

Political

Rakhine

Senior General Min Aung Hlaing

Post A Comment: