အခြန္စည္းၾကပ္မခံတဲ့ ႏုိင္ငံျခားကုမၸဏီ၊ ေစ်းတက္တဲ့ ေဆး၀ါးနဲ႔ ျမန္မာ့စီးပြားေရးကိုႏွိပ္စက္တဲ့ ေဒၚလာ

Share it:


World Justice Project စစ္တမ္းအရ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးအညႊန္းကိန္း ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ကထက္ က်ဆင္းေနတယ္လို႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ ဒီရက္သတၱပတ္မွာ ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုးကို ဂယက္႐ိုက္ အထိနာေစတာကေတာ့ ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုး က်ဆင္းမႈပါ။

ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေလ်ာ့က်၊ ျပည္ပခရီးသြား၀င္ေရာက္မႈ ေလ်ာ့က်လို႔ ႏိုင္ငံျခားေငြရလမ္း ေပ်ာက္ရွေနခ်ိန္မွာ ျပည္သူေတြၾကားမွာ ႀကီးျမင့္လာတဲ့ ဆန္ေစ်းေတြေၾကာင့္ အမႈအခင္း ရင္ဆိုင္ေနရ သူေတြေတာင္ ရွိလာေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။

တစ္ဖက္မွာလည္း ျပည္ပေၾကြးၿမီ လက္က်န္အေျခအေနက မ်ားလာေနတာေၾကာင့္ ေၾကြးၿမီ ခံႏိုင္ရည္ရွိ မႈအတုိင္းအတာအတြင္း ျဖစ္ေနေသးေပမယ့္ ေနာင္အခ်ိန္မွာ ေငြေခ်းယူလိုရင္ အခက္အခဲေတြရွိလာမွာကို စိုးရိမ္ပူပန္ရတဲ့ အေျခအေန ဆိုက္ေရာက္ေနခ်ိန္မွာ တင္ဒါေတြ မစိစစ္ႏုိင္တဲ့ ဂယက္ေတြနဲ႔ ျပည္ပအကူအညီ ေခ်းေငြေတြနဲ႔ ရယူေဆာင္ရြက္တဲ့ စီမံကိန္းေတြကို လ်ာထားခ်က္နဲ႔အညီ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္မႈမရွိတဲ့ အေျခအေနေတြကို ၾကပ္မတ္ေဆာင္ရြက္ဖို႔ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာ အၾကံျပဳေဆြးေႏြးရတဲ့အဆင့္ကို ေရာက္ေနတာ ေတြ႕ရျပန္ပါတယ္။

တစ္ဖက္မွာလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လက္ရွိအေျခအေနကို အေထြေထြ အက်ပ္အတည္းအျဖစ္ ေျပာဆိုမႈေတြ ရွိလာေနခ်ိန္မွာ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ အထူးစီးပြားေရး အၾကံေပး ေရွာင္တာနယ္က ကမၻာတစ္၀န္းလံုးမွာ ေဒၚလာေစ်း ဆက္လက္ျမင့္တက္ေနၿပီး ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုး က်ဆင္းမႈ ဆက္ျဖစ္ေနမယ္ဆို အေထြေထြက်ပ္တည္းမႈေတြ ရွိလာမယ္လို႔ ေျပာလာခဲ့တဲ့ ဒီရက္သတၱပတ္ရဲ႕ စီးပြားေရးသံုးသပ္ခ်က္မွာ အခြန္စည္းၾကပ္မခံတဲ့ ႏုိင္ငံျခားကုမၸဏီေတြအေၾကာင္း၊ ေစ်းတက္တဲ့ ေဆး၀ါးေတြနဲ႔ ျမန္မာ့စီးပြားေရးနဲ႔ ျပည္သူကို ႏွိပ္စက္တဲ့ ေဒၚလာေစ်း ျမင့္တက္မႈဂယက္ေတြ အေၾကာင္းကို ေဖာ္ျပခ်င္ပါတယ္။

■ အခြန္စည္းၾကပ္မခံတဲ့ ႏုိင္ငံျခားကုမၸဏီ

တစ္ႏွစ္ထက္တစ္ႏွစ္ အခြန္အခေတြ ပိုရလာေနတယ္ဆိုေပမယ့္ တကယ္အဓိကေပးေနရတာက ျပည္သူေတြပါ။ အခြန္ Baee ခ်ဲ႕မယ္ဆိုတဲ့ ေၾကြးေၾကာ္သံနဲ႔ အခြန္ေတြ ေကာက္လာရာမွာ ကုမၸဏီေတြ ဘက္က အခြန္ေရွာင္တာရွိသလို အခြန္၀န္ထမ္းေတြဘက္မွာလည္း အဂတိျပႆနာ ရွိေနျပန္ပါတယ္။ တစ္ဖက္မွာလည္း အခြန္စည္းၾကပ္တဲ့ စနစ္ေတြက ေခတ္မမီေတာ့တဲ့ ျပႆနာရင္ဆုိင္ေနရခ်ိန္မ်ဳိးမွာ တိုင္းျပည္ရဲ႕ အခြန္ရရွိေရး ၀န္ထုပ္၀န္ပိုးဟာ ျပည္သူေတြရဲ႕ ေခါင္းေပၚမွာ တရစ္၀ဲ၀ဲပါ။ ျပည္တြင္းမွာ ကုမၸဏီေတြကို ၾကည့္မယ္ဆို ျပည္ တြင္းကုမၸဏီေတြက အခြန္စည္းၾကပ္မႈ မခံတာရွိသလို ျပည္ပကုမၸဏီေတြကလည္း အခြန္စည္းၾကပ္မခံ တာေတြရွိေနၿပီး ျပည္ပကုမၸဏီေတြမွာဆို ၆၀၀၀ ေက်ာ္မွာ ၁၀၀၀ ေလာက္ပဲ အခြန္စည္းၾကပ္စိစစ္မႈ ခံယူေနပါတယ္။

အခြန္ေရွာင္လႊဲလို႔မရတဲ့ ျပည္သူေတြက အခြန္ပိုေပးေနရတယ္လို႔ ခံစားေနရခ်ိန္ေတြမွာ ဒီလိုအခြန္ စည္းၾကပ္စိစစ္မႈ မခံယူဘဲ လြတ္ေနတဲ့ကုမၸဏီေတြ ရွိေနတာက ဆိုးရြားလွသလို အခြန္ထမ္းေနရတဲ့ ျပည္သူေတြကို စိတ္ပ်က္ေစမႈေတြသာ ေပးစြမ္းပါတယ္။

အခြန္စည္းၾကပ္စိစစ္မႈ ခံယူေနတဲ့ ႏိုင္ငံျခားကုမၸဏီေတြမွာလည္း အခြန္တကယ္ေပးေဆာင္ေနတာက ရာဂဏန္းပဲရွိေနတာမို႔ အခြန္စည္းၾကပ္မႈက ကင္းလြတ္ေနတဲ့ႏိုင္ငံျခားကုမၸဏီေတြကို ဘယ္လိုေဆာင္ရြက္ မႈမ်ဳိးနဲ႔ အခြန္စည္းမ်ဥ္းေပၚဆြဲ ေခၚ ျပမလဲဆိုတာ သိခ်င္မိပါတယ္။

■ ေစ်းတက္တဲ့ ေဆး၀ါး

ေဒၚလာေစ်းတက္ရင္ ေဆးေစ်းတက္မယ္။ ေဒၚလာေစ်းက်ရင္ ေဆးေစ်းမက်ဘူးဆိုတာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ပံုမွန္အေျခအေနလို ျဖစ္ေနတာပါ။ တစ္ခါ ေဆးေစ်းေတြကုိ ေဒၚလာေစ်းၾကည့္ၿပီး ေရာင္းခ်င္သလို ေရာင္းေနေတာ့ မျဖစ္မေန၀ယ္ယူသံုးစြဲရတဲ့ ျပည္သူေတြ ၀န္ပိေစပါတယ္။

“အဓိကကေတာ့ ကုမၸဏီေတြ က ၁၅ ရက္တစ္ခါ ရာခုိင္ႏႈန္းတစ္မ်ဳိးစီ ေျပာင္းၿပီး ေစ်းႏႈန္းခ်ၿပီး ေရာင္း ခ်ေပးေနတယ္။ အေရာင္းအ၀ယ္ကေတာ့ လုံး၀မရွိဘူး။ ေစ်းႏႈန္းတက္ေနတာကေတာ့ လက္ရွိကုမၸဏီေတြ ကေနၿပီး ေငြေစ်းေပၚၾကည့္ၿပီး ေစ်းႏႈန္းေတြ သုံးရက္တစ္ခါ၊ ငါးရက္တစ္ခါ ေျပာင္းလဲမႈေတြေတာ့ ရွိတယ္။ ေဆးေတြကုိေတာ့ ကုမၸဏီေတြက ကန္႔သတ္ခ်က္၊ အေရအတြက္နဲ႔ နည္းနည္းပဲေပးေတာ့တယ္။ ရာခိုင္ႏႈန္းတင္ၿပီး ေရာင္းတာေပါ့။ ႀကိဳက္သလုိ၀ယ္ခြင့္မေပးဘူးေပါ့။ အျမဲတမ္း၀ယ္တဲ့သူကုိေတာင္ အေရအတြက္ နည္းနည္းပဲေပးတယ္။ ေဆး၀ါးေလာကကေတာ့ စီးပြားေရးက်ဆင္းေနတယ္” လို႔ Golden Tamarind ေဆးဆုိင္ပုိင္ရွင္ ဦးျမင့္လႈိင္က ဆုိပါတယ္။

ေဆးေစ်းေတြ တက္ေနသလို တစ္ဖက္မွာလည္း ကုမၸဏီအခ်ဳိ႕က အေရာင္းအ၀ယ္ေတြ ပိတ္ထားၾက ပါေသးတယ္။ ေစ်းကြက္ထဲ မထည့္ဘဲ အေရာင္းအ၀ယ္ပိတ္ထားခ်ိန္မွာ ေဆးေတြက ေစ်းကြက္ထဲမွာ ျပတ္ မယ္။ ၀ယ္လိုအား၊ ေရာင္းလိုအားသေဘာအရ အ၀ယ္မ်ားလာတာနဲ႔ ေစ်းပိုၿပီးတက္မယ္ဆိုတဲ့ အေျခအ ေနမ်ဳိးက ေနာက္ဆံုးမွာ ျပည္သူေတြပဲ ခံေနရၿပီး ဒီလိုမ်ဳိးျဖစ္စဥ္ေတြအ တြက္ေတာ့ စားသံုးသူ အကာအ ကြယ္ေပးေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ ဥပေဒေတြနဲ႔ ယွဥ္ၿပိဳင္မႈဥပေဒေတြ ႏႈတ္ဆိတ္ေနတာကေတာ့ ျပည္သူေတြပဲ ပိုၿပီးအထိနာေစတာ ျမင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

“တ႐ုတ္လိုင္းက ကုမၸဏီေတြကေတာ့ လိုသေလာက္ ေရာင္းေပးတယ္။ ေစ်းကေတာ့ တျခားႏုိင္ငံျခား ေဆးေတြနဲ႔ မတူဘူး။ ေစ်းနည္းနည္းပဲတက္တယ္။ အစ္မတို႔ ေရာင္းတဲ့အခါမွာလည္း လိုသေလာက္ေရာင္း ေပးတယ္။ တက္တဲ့ေစ်းနဲ႔ေပါ့။ အရင္က ၂၈၅၀ နဲ ႔၀ယ္တဲ့ဟာေတြက အခု ၃၁၅၀ နဲ႔ ၀ယ္ရတယ္။ အစ္မတုိ႔ ျပန္ေရာင္းတဲ့အခါမွာက်ေတာ့ ၃၁၅၀ နဲ႔ ၀ယ္ထားတဲ့ဟာဆိုရင္ ၃၂၀၀ နဲ႔ ေရာင္းေပးတယ္။ ပံုမွန္ပဲ အစ္မတို႔အျမတ္ယူတာက ၅၀ ေလာက္ပဲ။ ေဆးေတြကက်ေတာ့ အမ်ားႀကီးေစ်းတက္ၿပီးေရာင္းလို႔ မရဘူးေလ။ ေစ်းတက္တာက မၾကာေသးဘူး။ တ႐ုတ္လိုင္းဘက္ကက် တစ္ပတ္ေလာက္ပဲ ရွိေသးတယ္။ ဒါေပမဲ့ ႏုိင္ငံျခားေဆးလိုင္းေတြကေတာ့ တက္တာၾကာၿပီ။ ႏုိင္ငံျခား ေဆးလိုင္းေတြကက်ေတာ့ အေရာင္းပိတ္ထားတာေတြရွိတယ္။ ကန္႔သတ္ၿပီး ေရာင္းေနတာေတြ ရွိတယ္။ ေဒၚလာေစ်းတက္တယ္ဆိုေတာ့ ကုန္ သြားလို႔ရွိရင္ မေရာင္းရေတာ့မွာစိုးလို႔ အခ်ဳိ႕က ကန္႔သတ္ေရာင္းေနတာေတြရွိတယ္။ ေဆးအေရာင္း အ၀ယ္ကက်ေတာ့ ေဒၚလာေစ်းတက္ၿပီးကတည္းက အေရာင္းပါးတယ္။ အရင္၀ယ္ေနက် ၁၀ ဘူး၀ယ္ရင္ အခု ငါးဘူးပဲ ၀ယ္ေတာ့တယ္။ ကုမၸဏီတခ်ဳိ႕က ေစ်းတက္ၿပီးသြားရင္ ေစ်းက်ဖို႔ အစီအစဥ္ သိပ္မရွိေတာ့ဘူး။ သူတို႔ကုမၸဏီက ၁၀၀၀ တက္ထားတဲ့ပစၥည္းဆိုရင္ ေဒၚလာေစ်းက်သြားရင္ သူတို႔က အဲဒီတစ္ေထာင္ကို ေစ်းမခ်ေတာ့ဘဲ တစ္ေထာင္နဲ႔တန္းတူ ေဆးထပ္ၿပီး ေပးတာေတြရွိတယ္” လိ႔ု ေရႊျပည့္စံုေစ်းမွာ ေဆးေရာင္းခ်ေနတဲ့ ကိုဖိုးလွေဆးဆိုင္က မမိုးမိုးက ေျပာပါတယ္။

ေဆးေစ်းကြက္ကို ျပန္ၾကည့္ မယ္ဆိုရင္ ျပည္ပက တရား၀င္တင္သြင္းေနတာကိုက တစ္ႏွစ္မွာ ေဒၚ လာသန္း ၄၀၀ ဖိုးေလာက္ရွိေနပါ တယ္။ တရားမ၀င္ တင္သြင္းေနတဲ့ ေဆး၀ါးေတြ၊ FDA ခြင့္ျပဳခ်က္မရဘဲ ေရာင္းခ်ေနတဲ့ ေဆး၀ါးေတြနဲ႔ MLM ကုမၸဏီေတြကေန ထင္သလို ေၾကညာၿပီး ေရာင္းခ်ေနတဲ့ ေဆး၀ါးေတြကို ျပန္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ေဒၚလာသန္းေထာင္ဂဏန္းဆီ ေရာက္သြားႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလိုျဖစ္ေနတဲ့ ေစ်းကြက္ဟာ လူအမ်ားႀကီး လက္ထဲမွာေတာ့မဟုတ္ဘဲ လူအနည္းစုကပဲ ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးပါ။ ေဒၚလာေစ်းတက္တိုင္း ေဆးေစ်းတက္၊ ေဒၚလာေစ်းက်ေတာ့ ေဆးေစ်းမက်သလို ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ေရာင္းလိုအား၊ ၀ယ္လိုအား အေၾကာင္းျပ ေစ်းကြက္စီးပြားေရးမို႔လို႔ပါလို႔ပဲ ေၾကြးေၾကာ္တတ္ၾကတဲ့ အေျခအေနဆိုးကေန အျမန္ဆံုးလြတ္ေျမာက္ၾကပါေစလို႔ပဲ တက္လာတဲ့ ေဆးေစ်းေတြၾကားမွာ ဆုေတာင္းေပးခ်င္ပါတယ္။

■ ျမန္မာ့စီးပြားေရးကိုႏွိပ္စက္တဲ့ ေဒၚလာ

ၿပီးခဲ့တဲ့ ရက္သတၱပတ္တစ္ခုလံုးမွာ လႈပ္ခတ္ေနတာက ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုး စံခ်ိန္တင္က်ဆင္းၿပီး ေဒၚလာေစ်းျမင့္တက္မႈဂယက္ပါ။ ဆန္ေစ်း၊ စက္သံုးဆီေစ်း အပါအ၀င္ ဘက္စံုကုန္ေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္မႈေတြနဲ႔  လႈပ္ခတ္ေနတဲ့ အေျခအေနေတြဟာ က်ပ္ေငြတန္ဖိုး က်ပ္ ၁၅၆၀ အထိ ထိုးဆင္းခဲ့မႈအထိ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

တစ္ဖက္မွာ ေဒၚလာေစ်းျမင့္ တက္မႈအေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ စီးပြားေရးနယ္ပယ္ကပုဂၢိဳလ္ေတြ ေတြ႕ဆံုမယ္လို႔ သတင္းထြက္မႈမွာ က်ပ္ ၁၅၆၀ အထိ ျဖစ္လာတဲ့ ေဒၚလာေစ်းက ခုန္ဆင္းခဲ့ၿပီး ၁၅၃၀ အထိ ျဖစ္သြားခဲ့တာကို ျမင္ခဲ့ရပါတယ္ ။ ဒီလို ျမင္ခဲ့ရမႈဟာ ဘာကိုျပသလဲဆိုရင္ ေဒၚလာေစ်းဟာ ျဖစ္သင့္ျဖစ္ထိုက္တဲ့ ျမင့္တက္မႈမဟုတ္ဘဲ အထိန္းအကြပ္ မရွိလုိ႔ ေစ်းကစားသူေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ေနခဲ့တဲ့ ႏႈန္းထားဆိုတာကို ျမင္ရတဲ့သေဘာျဖစ္သလို နာရီပိုင္းအတြင္း ခုန္ဆင္းခုန္တက္ေနတဲ့ပံုစံကလည္း ေစ်းကြက္ေပါက္ေစ်းမဟုတ္ဘဲ ေစ်းကစားတဲ့ ပံုစံဆိုတာကို ျမင္သာေစ ခဲ့ပါတယ္။

ဒီလိုေစ်းကစားခ်င္တုိင္း ကစားေနတဲ့ ေဒၚလာေစ်းကို ေစ်းကြက္စီးပြားေရးစနစ္မို႔လို႔ ထိန္းဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးတုိ႔၊ အရင္အစိုးရတုန္းက လုပ္ခဲ့တာေတြေၾကာင့္တို႔၊ ကမၻာ့ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲတို႔၊ အရန္ေငြမရွိဘူးတို႔ဆိုတဲ့ ဆင္ေျခေတြနဲ႔ လႊတ္ေပးလို႔မရတာကို သတိခ်ပ္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ျမန္မာ့စီးပြားေရးဟာ ေသးေကြးလြန္းသလို ေစ်းကစားတဲ့ဒဏ္ကို ေတာင့္ခံႏိုင္စြမ္းမရွိပါဘူး။ မျဖစ္သင့္တဲ့ ေဒၚလာေစ်း က်ပ္ ၁၅၀၀ အထက္ ျမင့္တက္မႈမွာ  ျပည္သူေတြ ပဲ အထိနာသလို အစိုးရဘက္က တာ၀န္ရွိသူေတြ ေျပာေနသလို ပို႔ကုန္သမားေတြအတြက္လည္း ထူးထူးျခားျခားအက်ဳိးမျဖစ္တာ ျမင္ရမွာပါ။ တိုင္းျပည္တစ္ျပည္အတြက္ လိုအပ္ေနတာက ေငြလဲႏႈန္းတည္ ၿငိမ္ေရးပါ။ ၁၅၀၀ ျဖစ္မွ၊ ၂၀၀၀ ျဖစ္မွ စီးပြားေရးတိုးတက္မယ္ဆိုတဲ့ စကားသံမ်ဳိးကို အစိုးရတစ္ရပ္အေန နဲ႔ မယံုဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံလို ေဒၚလာေစ်းကို ခဏခဏဆြဲတင္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံမ်ဳိးမွာ အရင္တုန္းက ေဒၚလာေစ်းဆြဲတင္ေတာ့ ဘယ္သူေတြမွာ အက်ဳိးရွိခဲ့လဲ။ ျပည္သူနဲ႔ အစိုးရအက်ဳိးရွိခဲ့လား ေတြးဆတတ္ဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ အနီးစပ္ဆံုး တိုင္းျပည္အထိနာမႈ ေျပာရရင္ လက္ရွိ ၂၀၁၈ ဘ႑ာ ႏွစ္တိုအတြက္ ဘတ္ဂ်က္ကို က်ပ္ ၁၃၈၀ နဲ႔ ဆြဲထားတာပါ။ အခု ၁၅၀၀ အထက္ ျဖစ္လာေနခ်ိန္မွာ တစ္ေဒၚလာကို အနည္းဆံုး ၁၅၀ ေလာက္ နစ္နာေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ဖက္မွာလည္း တိုင္းသူျပည္သားေတြရဲ႕ ၀င္ေငြနဲ႔ ပိုင္ဆုိင္မႈအေပၚ ဆိုးဆိုးရြားရြား သြားၿပီးထိခိုက္ပါတယ္။ ဒီလိုမ်ဳိး ဘက္စံုဆိုးက်ဳိးျဖစ္ေစတဲ့ ေဒၚလာေစ်းကို ဘယ္သူ႔အတြက္ ၾကည့္ၿပီးေတာ့မွ ဆြဲမတင္ၾကပါနဲ႔။ ေစ်းကစားေနတာေတြကိုလည္း ေစ်း ကြက္စီးပြားေရးအေၾကာင္းျပၿပီး လက္ပိုက္ၾကည့္မေနဘဲ တည္ဆဲဥပေဒအရ အေရးယူေဆာင္ရြက္ပါလို႔ တုိက္တြန္းရင္း ဒီတစ္ပတ္ရဲ႕ စီးပြားေရးသံုးသပ္ခ်က္ကို ရပ္နားလိုက္ပါတယ္။

Writer: ၿဖိဳးေ၀
Share it:

Business

Dollar

Featured

Kyats

Life

Medical

Myanmar

Post A Comment: