တရုတ္ - အေမရိကန္ ကုန္သြယ္ေရးစစ္၊ အာရွပါဝါစုစည္းျခင္းနဲ႔ ျမန္မာတို႔ရဲ႕ က႑

Share it:


၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလမွာ စတင္ခဲ့တဲ့ တရုတ္ - အေမရိကန္ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲဟာ ေရခ်ိန္ျမင့္လာခဲ့တယ္လို႔ ဆိုရမွာျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္မွာေတာ့ ႏွစ္ဘက္စလံု စိုးရိမ္ပူပန္မႈေတြနဲ႔ စီးပြားေရးကို တြန္းေနရတဲ့အခ်ိန္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုျဖစ္ေနခ်ိန္မွာပဲ အေမရိကန္က တရုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ပို႔ကုန္ ေဒၚလာ ဘီလီယံ ၂၀၀ တန္ဖိုးရွိ သြင္းကုန္ေတြအေပၚမွာ ဆယ္ရာခိုင္ႏႈန္း အခြန္တိုးေကာက္မယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။ တကယ္လုိ႔ တရုတ္ႏိုင္ငံအေနနဲ႔ လက္သင့္မခံႏိုင္ဘူးဆိုခဲ့ရင္ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ တိုးျမွင့္ေကာက္ခံသြားမယ္လို႔ CNBC သတင္းမွာ စက္တင္ဘာလ ၁၅ ရက္ေန႔က ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။
အေမရိကန္ဘက္က အခြန္တိုးျမွင့္ေကာက္ခံသလို တရုတ္ႏိုင္ငံဘက္ကလည္း အေမရိကန္ သြင္းကုန္ေတြအေပၚမွာ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္းကေန ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိတိုးျမွင့္ေကာက္ခံမယ့္အေၾကာင္း တုန္႔ျပန္ထားပါတယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္အထိမွာေတာ့ အေမရိကန္က တရုတ္သြင္းကုန္ ၂၅၀ ဘီလီယံကို အခြန္တိုးေကာက္ထားျပီး တရုတ္ႏိုင္ငံက အေမရိကန္ သြင္းကုန္ ၁၁၀ ဘီလီယံကို ေကာက္ခံထားျပီး ျဖစ္ပါတယ္။ 
တရုတ္ - အေမရိကန္ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲစတင္ခ်ိန္ကေန အခုအခ်ိန္အထိ အေမရိကန္ေရာ တရုတ္ႏိုင္ငံပါ ထိခိုက္မႈေတြရွိေနပါတယ္။ ထရမ့္အေနနဲ႔ကလည္း ေနာက္လာမယ့္ေရြးေကာက္ပြဲကိစၥအပါအဝင္ ရတက္မေအးစရာေတြက မ်ားေနပါတယ္။ တရုတ္ႏိုင္ငံဘက္ကိုျပန္ၾကည့္ျပန္ရင္လည္း အခ်ိဳ႕ေသာ ႏိုင္ငံတကာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံသူေတြဟာ ေဈးကြက္အသစ္ရွာေဖြေနတယ္လို႔ ေလသံေတြ ထြက္ေပၚလာခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း တရုတ္ဟာ ႏိုင္ငံ့စီးပြားေရးနဲ႔ သံခင္းတမန္ခင္းကိစၥရပ္ေတြ အားလံုးကို တည္တည္ျငိမ္ျငိမ္နဲ႔ ကိုင္တြယ္ေနႏိုင္ဆဲရွိပါတယ္။

အေမရိကန္ပါဝင္ေနတဲ့ အေနာက္ျခမ္းက ျပႆနာ
=================
အေမရိကန္အပါအဝင္ အေနာက္ကမၻာျခမ္းက အင္အားၾကီးႏိုင္ငံေတြမွာ လုပ္မွားကိုင္မွာကိစၥရပ္ေတြနဲ႔ လံုးေထြးေနရတဲ့အေနအထားမွာ ရွိေနပါတယ္။ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲရဲ႕ အရွိန္ေၾကာင့္ ထိခိုက္မႈေတြျဖစ္ေပၚလာျပီး ေနာက္ပိုင္းမွာ အေမရိကန္ အိမ္ျဖဴေတာ္ဟာ ေျမာက္အေမရိကလြတ္လပ္ေသာ ကုန္သြယ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ (NAFTA) ကို အာရံုျပန္စိုက္လာခဲ့ပါတယ္။ ဒါအျပင္ ထရမ့္ဟာ ႏႈတ္ထြက္ထားတဲ့ Trans-Pacific Partnership (TTP) ကိုလည္း ျပန္လည္ဝင္ေရာက္ဖို႔ ၾကိဳးစားေနတယ္လို႔ ဧျပီလတုန္းက ေနးရွင္းတိုင္းမ္သတင္းစာက ထပ္မံေဖာ္ျပခဲ့ျပန္ပါတယ္။ အေမရိကန္ဟာ တရုတ္ကို ကုန္သြယ္ေရးစစ္အတြက္ ဆင္ႏႊဲေနသလို တစ္ဖက္မွာလည္း ႏွစ္ေပါင္းေျမာက္ျမားစြာ မဟာမိတ္ျပဳခဲ့တဲ့ ဥေရာပမွာလည္း စစ္မ်က္ႏွာဖြင့္ျပီးသားျဖစ္သြားတာပဲျဖစ္ပါတယ္။
အေမရိကန္အေနနဲ႔ တရုတ္ႏိုင္ငံနဲ႔ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲဆင္ႏႊဲေနျခင္းဟာ အက်ိဳးအျမတ္ရစရာမရွိဘူးလို႔ ေဝဖန္သံေတြကလည္း ေသာေသာညံေနပါတယ္။ အေမရိကန္ဟာ တရုတ္ႏိုင္ငံကေန အရပ္ဘက္သံုး ေလယာဥ္ငယ္မ်ား၊ လယ္ယာထြက္ကုန္နဲ႔ အသံုးပစၥည္းမ်ား၊ ေဆးဝါးနဲ႔ အျခားေသာ လူသံုးကုန္ပစၥည္းေဈးကြက္ အပါအဝင္ တရုတ္ႏိုင္ငံတြင္းလည္ပတ္ေနတဲ့ အေမရကန္ဝန္ေဆာင္မႈ လုပ္ငန္းေတြအထိ ထိခိုက္သြားႏိုင္ တယ္လို႔ ခန္႔မွန္းထားၾကပါတယ္။ 
အေမရိကန္ျပည္သူေတြကိုယ္တိုင္ကလည္း ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈပံုသ႑န္မ်ိဳးေတြ ျဖစ္ေပၚလာမွာကို စိုးရိမ္ေနၾကပါတယ္။ တရုတ္ႏိုင္ငံက တင္သြင္းလိုက္တဲ့ အဝတ္အထည္၊ ဖိနပ္နဲ႔ အသံုးအေဆာင္ပစၥည္း အမ်ိဳးမ်ိဳးတို႔ဟာ ေဈးႏႈန္းသက္သာျပီး အေမရိကန္လက္လီဆိုင္ေတြမွာ အဝယ္အမ်ားဆံုးပစၥည္းေတြပဲျဖစ္ ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈဟာ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္း ၀.၀၉ ရာခိုင္ႏႈန္းသာရွိခဲ့ေပမယ့္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ၁.၅ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိရွိလာႏိုင္ေၾကာင္း ပညာရွင္ေတြက ခန္႔မွန္းထားၾကပါတယ္။
တရုတ္ႏိုင္ငံဟာ ပဲပိစပ္အသံုးမ်ားတဲ့ ႏိုင္ငံတစ္ခုျဖစ္ျပီး အေမရိကန္ႏိုင္ငံက တင္သြင္းခြင့္မရေတာ့ရင္လည္း လက္တင္အေမရိကႏိုင္ငံဖက္က တင္သြင္းႏိုင္တဲ့ အလားအလာေတြကို ပိုင္ဆိုင္ထားျပန္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွာေတာ့ စားသံုးသူေတြ ေဈးႏႈန္းသက္သက္သာသာနဲ႔ ဝယ္ယူႏိုင္မယ့္ အေမရိကန္ လက္လီဆိုင္ေတြက တရုတ္အသံုးအေဆာင္ပစၥည္းေတြကိုေတာ့ အစားထိုးဖို႔ ခက္ခဲမွာျဖစ္ပါတယ္။ 
အေမရိကန္အျပင္အေနာက္ႏိုင္ငံေတြဟာ ျပႆနာေပါင္းေျမာက္ျမားစြာနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရတာျဖစ္ပါတယ္။ အေနာက္ကမၻာဟာ လက္ရွိအခ်ိန္မွာ စည္းလံုးမႈျပိဳကြဲေနတယ္လို႔ ယူဆႏိုင္ျပီး အီးယူထဲက ျဗိတိန္ခြဲထြက္သြားမႈ၊ ေရႊ႕ေျပာင္းဒုကၡသည္ေတြရဲ႕အေရးကိစၥအပါအဝင္ သူတို႔ ေျခရႈပ္ထားခဲ့သမွ်အရာေတြအားလံုးဟာ လက္ရွိအခ်ိန္မွာေတာ့ သပြတ္အူလိုျဖစ္ေနျပီျဖစ္ပါတယ္။

တရုတ္တို႔ရဲ႕ စည္းရံုးႏိုင္စြမ္းအား
============
တရုတ္ႏိုင္ငံအေပၚမွာ အေမရိကန္တို႔မၾကည္မလင္ကိစၥရပ္ေတြထဲမွာ ထိုင္ဝမ္နဲ႔ ေဟာင္ေကာင္ကိစၥရပ္ေတြလည္းပါမယ္ထင္ပါတယ္။ ေဟာင္ေကာင္ဟာ တရုတ္ျပည္မၾကီးနဲ႔ ဆက္သြယ္မႈရွိတယ္ဆိုေပမယ့္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္မွာေတာ့ တရုတ္ျပည္မၾကီးနဲ႔ ေဟာင္ေကာင္ကို အလြယ္တကူသြားလာႏိုင္မယ့္ က်ည္ဆန္ရထားလမ္းကို စက္တင္ဘာလ ၂၂ ရက္ေန႔က ဖြင့္လွစ္ခဲ့ျပီျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုဖြင့္လွစ္မႈအျပီးမွာ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ ေဒသ တစ္ခုမွ တရုတ္ျပည္မၾကီးက လံုျခံဳေရးတပ္ထားတာနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ေဝဖန္မႈေတြလည္းရွိခဲ့ပါတယ္။ 
ဘယ္လိုပဲဆိုဆို တရုတ္ႏိုင္ငံဟာ ေဟာင္ေကာင္တင္မကဘဲ အာဖရိကႏိုင္ငံေတြအထိ ေျခဆန္႔ထားႏိုင္ခဲ့ျပီး အဆိုပါ အာဖရိကန္ႏိုင္ငံေတြမွာ လိုအပ္ေနတဲ့ အေျခခံအေဆာက္အအံုဆိုင္ရာေတြကို အကူအညီေပးအပ္သြားဖို႔အတြက္ ရံပံုေငြ ဘီလီယံနဲ႔ခ်ီျပီး ရွိေနေၾကာင္းကို တရားဝင္ေၾကညာခဲ့ျပီးျဖစ္ပါတယ္။ 
ဒါအျပင္ တရုတ္ႏိုင္ငံဟာ ရုရွားနဲ႔လည္း စစ္ဖက္ဆိုင္ရာ ပူးတြဲေလ့က်င့္ေရးေတြ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သလို ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ ေတာင္ကိုရီးယား ႏွစ္ႏိုင္ငံေပါင္းစည္းေရးကိုလည္း ေစ့စပ္ေပးႏိုင္ခဲ့သလို စင္ကာပူႏိုင္ငံမွာ ေဒၚနယ္ထရမ့္နဲ႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့တဲ့ ကင္ဂ်ံဳအန္အတြက္ကိုလည္း လိုအပ္တာေတြကို ကူညီေဆာင္ရြက္ေပး ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ တရုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ေျခလွမ္းက်ယ္မႈဟာ အိႏိၵယႏိုင္ငံအထိ ေရာက္လာႏိုင္ခဲ့ျပီး တရုတ္ - အိႏိၵယ က်ည္ဆန္ရထားေဖာက္လုပ္ေရးအတြက္ကိုလည္း တရုတ္ႏိုင္ငံဟာ ျပင္ဆင္ေနတာပဲျဖစ္ပါတယ္။
တရုတ္ဦးေဆာင္လာတဲ့ အာရွႏိုင္ငံေရးအခင္းအက်င္းနဲ႔ အေနာက္ကမၻာျခမ္း အားနည္းလာမႈမွာ အာရွဟာ ပိုမိုေတာက္ပလာႏိုင္ေျခရွိတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ယခင္က ရွိခဲ့ဖူးတဲ့ တရုတ္၊ ဂ်ပန္နဲ႔ ေတာင္ကိုရီးယား သံုးႏိုင္ငံဦးေဆာင္ျပီး ျပဳလုပ္သြားမယ့္ အာရွကုန္သြယ္ေရးဇုန္ကေရာ ျပန္လည္အသက္ဝင္လာႏိုင္သလားဆိုတာဟာ စိတ္ဝင္စားစရာအေျခအေနတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာ ဘာေတြ ျပင္ဆင္ျပီးျပီလဲ
================
အာရွႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ကမၻာႏိုင္ငံေတြဟာ ဒီဖက္ေခတ္ကာလတစ္ခုမွာ အေတာ္ကေလး လႈပ္လႈပ္ခတ္ခတ္ ျဖစ္လာေပမယ့္ ျမန္မာႏိုင္ငံကေတာ့ စိတ္ေအးလက္ေအးအေနအထားတစ္ခုနဲ႔ ျပည္တြင္းမွာ Capacity ျမင့္မားလာေရးကို အေတာ္ကေလး ေသြးေႏႊးေပးေနရဆဲျဖစ္ပါတယ္။ ထိုင္းႏိုင္ငံဟာ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္းက တရုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ကုန္သြယ္ေရးအခ်က္အခ်ာျပည္နယ္တစ္ခုမွာ အစိုးရဘဏ္ခြဲတစ္ခုကို သြားေရာက္အေျခစိုက္ ထားျပီး ျဖစ္သလို ျမန္မာႏိုင္ငံက OBOR လမ္းေၾကာင္းအတိုင္းျဖတ္သန္းလာမယ့္ သေဘာၤေတြအတြက္ တူးေျမာင္းတူးေဖာ္ေရးလုပ္ငန္းေတြကိုလည္း ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ႏွစ္ကုန္ပိုင္းမွာ စတင္မယ္လို႔ ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။
တရုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ေခတ္သစ္စီးပြားေရး လမ္းေၾကာင္းတစ္ခုျဖစ္တဲ့ OBOR စီမံကိန္းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ အခ်က္အခ်ာႏိုင္ငံတစ္ခုအျဖစ္ပါဝင္ေနျပီး က်ည္ဆန္ရထားလို ရထားလမ္းေၾကာင္းစီမံကိန္းေတြ ပါဝင္ေနပါ တယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာ့ျပည္တြင္းေရးအေျခအေနေတြေၾကာင့္ပဲ ေျဖရွင္းရခက္ခဲတဲ့အေနအထားေတြကို ရင္ဆိုင္ ေနရျပီး ကုန္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္းအတြက္ စီမံကိန္းေတြ ေႏွာင့္ေႏွးေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။
တကယ္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ အခြင့္အလမ္းသစ္တစ္ခုကို စြန္႔စားဖို႔ လိုအပ္ေနျပီး အာရွအင္အားၾကီးႏိုင္ငံေတြ ေပါင္းစည္းေရးမွာ ေရလိုက္သင့္ ငါးလိုက္သင့္ေလး ေလွာ္ခတ္ႏိုင္မယ့္ ေလွတစ္စီးေတာ့ တည္ေဆာက္ဖို႔ လိုအပ္ေနျပီျဖစ္ပါတယ္။ ဒါမွသာ လက္ရွိျမန္မာႏိုင္ငံရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ စီးပြားေရးၾကပ္တည္းမႈေတြကို ေနာက္တစ္ခ်ိန္မွာ ေအးေအးလူလူ တြန္းလွန္ႏိုင္မွာျဖစ္ပါေၾကာင္း။

ကိုးကား ။ ။ Channel News Asia
CNBC
Unintended consequences: The impact of trade wars on consumer markets
Washington Post
Nation Time
Photo Credit; Cartoon Movement

Credit : Thant Wai Soe
Share it:

Article

Business

China

Myanmar

Trade War

USA

Post A Comment: